อารมณ์ของอวัยวะภายในทั้งห้า

อารมณ์ของอวัยวะภายในทั้งห้า คือ โกรธ ดีใจ คิดใคร่ครวญ กลัดกลุ้ม
หวาดกลัว ซึ่งมีความสัมพันธ์กับ อวัยวะภายในทั้งห้า คือ อารมณ์ของตับเป็นธาตุไม้
สัมพันธ์กับความโกรธ อารมณ์ของหัวใจเป็นธาตุไฟ สัมพันธ์กับความรู้สึกดีใจ อารมณ์ของม้ามเป็นธาตุดินสัมพันธ์กับความคิดใคร่ครวญ อารมณ์ของปอดคือ
ธาตุทอง สัมพันธ์กับความกลัดกลุ้ม อารมณ์ของไตเป็นธาตุน้ำ สัมพันธ์กับความ
หวาดกลัว เมื่อชี่และเลือดของอวัยวะภายในทั้งห้าสมดุลกันดี ร่างกายก็จะมีอารมณ์
ความรู้สึก และจิตใจที่ปกติ มิเช่นนั้นก็อาจจะทำให้เกิดอารมณ์ผิดปกติได้ และการเกิดอารมณ์ที่ผิดปกติก็มักจะทำให้ชี่และเลือดของอวัยวะภายในทั้งห้าขาด
สมดุลซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของการเกิดโรค 

การโกรธทำร้ายตับ(ธาตุไม้) อารมณ์ของคนเป็นปรากฏการณ์ชีวิตที่ปกติ เกิดจากการเปลี่ยนแปลงจากจิงชี่ของอวัยวะภายในทั้งห้า การโกรธสัมพันธ์กับตับ
โดยตรง การโกรธอย่างหุนหัน หรือโมโห เก็บกดไว้นานไม่หาย จะทำให้ชี่ของตับ
ย้อนขึ้นบน อาจบังคับให้เลือดย้อนขึ้นบนด้วย ทำให้มีอาการปวดศีรษะร่วมกับอาการ
เวียนศีรษะและตาลาย เลือดกำเดาไหล หรืออาเจียนเป็นเลือด การดีใจมากเกิน
ไปทำร้ายหัวใจ(ธาตุไฟ) อาการดีใจสัมพันธ์กับหัวใจ สามารถทำให้ชี่ที่หัวใจโล่งไม่
ติดขัด ช่วยให้ผ่อนคลายความตึงเครียด และทำให้ชี่และเลือดของอวัยวะภายในม
ีความสมดุล แต่การดีใจมากเกินไปจะทำให้ชี่ที่หัวใจไม่เข้มแข็ง จิต(เสิน)ไม่กลับ
เข้าสู่หัวใจ ทำให้ขาดสมาธิ ขาดสติ หรือทำให้เกิดอาการเสียสติจนถึงกับเกิดอาการ
บ้าคลั่งก็เป็นได้  การคิดใคร่ครวญมากเกินทำร้ายม้าม (ธาตุดิน) การใช้ความคิดใคร่
ครวญมีความสัมพันธ์กับม้าม ถ้าคิดใคร่ครวญมากจนเกินไปจะทำให้ชี่ที่ม้ามรวมตัวกัน การขับเคลื่อนขึ้นลงของชี่ขาดสมดุล ทำให้มีอาการจุกเสียดแน่นบริเวณท้อง
ไม่อยากทานอาหาร และมีอาการท้องผูกเป็นต้น

การกลัดกลุ้มเสียใจทำร้ายปอด (ธาตุทอง) อารมณ์กลัดกลุ้มเสียใจมีความสัมพันธ์กับปอด ถ้ามีอารมณ์เหล่านี้มากจนเกินไปจะทำให้เกิดการเผาผลาญชี่ที่ปอด ทำให้เกิดอาการหาย
ใจติดขัด แน่นหน้าอก ภูมิต้านทานโรคลดลง จนก่อให้เกิดโรคต่างๆตามมา